Í Morgunblaðinu í dag er umfjöllun um raforkuskort á Vestfjörðum. Þar kemur fram að skortur á raforku komi í veg fyrir að atvinnulíf í fjórðungnum vaxi og dafni. Bent er á að hagvöxtur og verðmætasköpun sé háð aðgengi að raforku.

Rætt er við Þorstein Másson, framkvæmdastjóra Bláma sem er sam­starfs­verk­efni Orku­bús Vest­fjarða, Lands­virkj­un­ar, Vest­fjarðastofu og um­hverf­is-, orku- og lofts­lags­ráðuneyt­is. Þorsteinn segir lýsandi fyrir ástandið að und­an­farna 12 mánuði hef­ur þurft að ræsa vara­afl­stöðvar Landsnets 26 sinn­um, eða tvisvar í mánuði að meðaltali, og þá eigi eft­ir að bæta við hversu oft Orku­bú Vest­fjarða hef­ur þurft að kveikja á sín­um stöðvum.

Ljóst sé að auka þurfi orku­fram­leiðslu á svæðinu og einnig bæta flutn­ings­kerfið. „Við þurf­um að kom­ast út úr þess­ari dísil­brennslu sem er bæði dýr og óum­hverf­i­s­væn, og ljóst að fyr­ir­tæki munu eiga erfitt með að byggja upp starf­semi á svæðinu. Þetta er í sjálfu sér ekki flókið: sam­fé­lög sem hafa ekki aðgengi að nægi­legri orku á eðli­legu verði eiga erfitt með að vaxa og dafna, og helst hag­vöxt­ur í hend­ur við orku­fram­boð og orku­verð.“

Guðmund­ur Fer­tram Sig­ur­jóns­son for­stjóri Kerec­is tek­ur í sama streng og seg­ir að orku­skort­ur og vönt­un á af­hend­ingarör­yggi skapi flösku­háls fyr­ir at­vinnu­lífið á Vest­fjörðum. „Vest­f­irðing­ar þurfa á meiri orku að halda og eðli­leg­ast er að ork­an verði þá til í fjórðungn­um og ekki er hægt að velta ábyrgðinni yfir á aðra lands­hluta á að búa til raf­ork­una sem Vest­f­irðir þurfa. Við þurf­um að búa til okk­ar orku sjálf og til skamms tíma litið er t.d. hægt að stækka Mjólkár­virkj­un og hefja fram­kvæmd­ir við Vatns­fjarðar­virkj­un og Hvalár­virkj­un. Til lengri tíma mætti síðan styrkja orku­fram­leiðslu enn frek­ar með vindorku­ver­um og sjáv­ar­falls­virkj­un­um,“ seg­ir Guðmund­ur og bend­ir á að með fjölg­un orku­vera skap­ist for­send­ur fyr­ir efl­ingu og stækk­un dreifi­kerf­is­ins.

Guðmundur segir að ef orkuna skorti standi samfélagið í stað og því sé mikilvægt að ryðja úr vegi þeim hindrunum sem eru í veginum fyrir frekari uppgangi í fjórðungnum. „Ef við leggj­um sam­an út­flutn­ings­tekj­ur Kerec­is og fisk­eld­is­ins á síðasta ári þá munu þær slaga hátt upp í heild­ar­verðmæti alls þorskút­flutn­ings lands­ins og það er óhætt að segja að efna­hags­legt æv­in­týri sé hafið á Vest­fjörðum.“

Jón Páll Hreins­son, bæj­ar­stjóri í Bol­ung­ar­vík, seg­ir í viðtalinu í Morgunblaðinu að orku­mál á Vest­fjörðum hafi staðið í stað í marga ára­tugi og að byggðin standi núna frammi fyr­ir tölu­verðum vand­ræðum. Nóg sé samt af áhuga­verðum virkj­un­ar­kost­um og gæti raf­orku­fram­leiðsla á svæðinu verið allt að 150 MW ef all­ir mögu­leik­ar væru nýtt­ir og væri það þre­falt á við orkuþörf byggðar­inn­ar í fjórðungn­um í dag.

Sem dæmi um þau vanda­mál sem rekja má til ástands­ins í orku­mál­um fjórðungs­ins seg­ir Jón Páll að vönt­un á raf­orku standi orku­skipt­um í sam­göng­um fyr­ir þrif­um og tor­veldi fisk­eld­is­fyr­ir­tækj­un­um að raf­væða meira af starf­semi sinni til að minnka hjá sér kol­efn­is­sporið og bæta þannig sam­keppn­is­hæfni sína. Þá sé erfitt fyr­ir ný fyr­ir­tæki að hefja rekst­ur á svæðinu ef þau þurfa mikla orku.

„Við get­um reiknað með því að skemmti­ferðaskip­in muni gera vax­andi kröf­ur um að geta kom­ist í sterka raf­teng­ingu þegar þau leggj­ast að bryggju og ætt­um við erfitt með að verða við því. Það sem ger­ist þá er að skip­in, sem skilað hafa millj­örðum inn í hag­kerfi Vest­fjarða, sigla ein­fald­lega eitt­hvað annað. Ef ork­una skort­ir er því ljóst að tæki­fær­in sigla bók­staf­lega fram hjá okk­ur.“

Jón Páll seg­ir þurfa að bregðast hratt við, hefja fram­kvæmd­ir við þau verk­efni sem lengst eru kom­in og höggva á hnúta en nóg sé af hag­kvæm­um og álit­leg­um virkj­un­ar­kost­um.